Бастаушы трейдерлерге арналған кеңестер

Валюта және бағалы қағаздар нарығындағы барлық жаңадан бастаушылар жылдам әрі қомақты табысқа үміт артады, алайда мұндай күтулер шындыққа сәйкес келмейді. Тек сәттілікке байланысты жүзеге асқан бірнеше пайыздық мәмілелерді есептемегенде, валюта нарығында табысқа жету үшін үздіксіз және тынымсыз еңбек ету қажет. Оған казино ретінде қарау — ақымақтық әрі қауіпті. Қаржы нарығы қандай ережелер мен заңдар бойынша жұмыс істейтінін білмеудің салдарынан, жаңадан бастаушылар ақшасын тез жоғалтып, мұндай табыс табу тәсіліне деген қызығушылығын жоғалтады. Алайда күш салып, жоспарлау жүйесі мен тәуекелдерді басқаруды қамтитын оқудан өтсе, тұрақты түрде пайда табуға мүмкіндік бар.

Алғашқы жетістіктерден кейін, әдетте, жағдайды байыпты бағалау мүмкін болмайтын эйфория күйі басталады. Мысалы, трейдер үш табысты мәміле жасап, енді мәміле көлемін арттырып, интуицияға сүйене отырып жұмыс істей аламын деп ойлайды. Бұл — кең таралған қате пікір, себебі осы саладағы ең табысты тұлғалардың өзі негізсіз тәуекелге барудан қорқады және үнемі математикалық модельдерге жүгінеді. Әрбір жаңа позицияға ең дұрыс көзқарас — оны ең алғашқысы деп қабылдау және одан осы күрделі саладағы әрі қарайғы жұмысыңыз тәуелді деп есептеу. Валюта нарығындағы саудада ең үлкен қауіп — бастапқы жетістіктерден кейін естен айырылу. Мұндай жағдайда жаңадан бастаушы шотындағы барлық қаражатпен сауда жасай бастайды, бұл шамамен 99% жағдайда банкроттыққа алып келеді. Валюта нарығында тәжірибе жинаудың ең орынды жолы — сауда жүйесі тұрақты нәтиже көрсете бастағанға дейін шағын көлеммен мәмілелер жасау.

Қаржылық қаражатты жоғалтпау үшін, жаңадан бастаған трейдер таңдалған стратегияны ұстануы және нарықтағы әрбір өзгеріс сәтінде оны өзгертпеуі тиіс. Мысал ретінде ұзақ әрі табанды түрде әзірленген схема бойынша мәмілелер жасау нәтижесінде жоғары табысқа қол жеткізген танымал трейдерлерді келтіруге болады. Теріс балансқа алып келмейтіні анық мінез-құлық стратегиясы бар болса, неге жаңа нәрсе ойлап табу керек? Трейдердің негізгі қағидаларының бірі былай дейді: «Кез келген жағдайда әзірленген схемаға берік бол».

Ал қай стратегия ең табысты? Мамандар қандай да бір стратегияны ең оңай әрі ең табысты деп ұсына алмайды, себебі бұл ашықтан-ашық жалған болар еді. Әр адам бірегей, сондықтан бірдей стратегиялар әртүрлі адамдардың қолында әрқилы нәтижелерге алып келуі мүмкін. Жаңадан бастаушы үшін бұл жағдайда ең оңтайлы шешім — қарапайым мінез-құлық схемасын таңдап, кейінірек күрделі алгоритмдерді үйрену. Мұндай тәсіл белгілі бір схеманың барлық артықшылықтарын сезінуге және оның өзіне сәйкес келетін-келмейтінін тексеруге мүмкіндік береді. Мысалы, эмоцияға берілгіш адам мінезіне байланысты «сабырлы» схема бойынша жұмыс істей алмайды. Сондай-ақ жаңадан бастаушы брокерді мұқият таңдап, қарыз ақша алмауы тиіс.

Табысты трейдерлер бірауыздан барлық мәмілелер туралы деректерді арнайы дәптерге жазып отырудың қажеттігін айтады. Мұндай жазбаларға позицияны ашу себептері мен оның нәтижесін енгізу керек. Бұл тәсіл өз қателіктерін кейін талдау үшін көрнекі ақпарат алуға кепілдік береді. Өткенде қателік жібергендер, егер оның нақты себептерін түсінбесе және кейінгі саудада ескермесе, сол қателікті қайта жіберуі мүмкін. Нәтижеге жетуге көмектесетін ең маңызды үш құрамдас бөлік — салқын есеп, тәртіп және үздіксіз өзін-өзі дамыту.

Жұмысқа кіріспес бұрын трейдер капиталды және тәуекелдерді басқару негіздерімен, сондай-ақ талдаудың әртүрлі түрлерімен (фундаменталды, техникалық, жаңалықтық) танысуы тиіс. Кітап авторларынан алынған білімге сүйене отырып, әр адам өзінің жеке қасиеттеріне сәйкес келетін жеке стратегиясын қалыптастырады. Үлкен позициялармен әрі интуицияға сүйене отырып жұмыс істеу — қаржылық күйреуге апаратын тура жол. Трейдинг — эмоцияны толықтай өшіріп, ұзақ уақыт бойы барынша зейін қоя алатын адамдарға арналған сала. Мұндағы кез келген қате қаржылық шығындарға алып келуі мүмкін, сондықтан әрбір ұсақ-түйекке мұқият назар аудару қажет. Егер сізге кез келген мәселе бойынша күмәндану және әрбір жеңілістен кейін түңілу тән болса, бұл мамандық сізге арналмаған.

Әрбір жаңадан бастаған трейдер өтуі тиіс алғашқы қадам — әзірленген стратегияны демо-шотта тестілеу. Виртуалды ақшаны пайдалана отырып, жеке капиталыңызды тәуекелге тікпей-ақ сауда жүйесін құруға және оңтайландыруға болады. Сонымен қатар, демо-шоттар — бұл осы мамандыққа дайын емес адамдарды іріктеуге көмектесетін тағы бір сүзгі. Сарапшылардың пікірінше, оқу шоттарын ашқан жаңадан бастаушылардың тек жартысы ғана нақты шоттарда сауда жасай бастайды.