Каракас қарыз тұңғиығында

USD/JPY

Негізгі аймақ157.00 - 158.50

Buy: 158.80 (158,50 деңгейін сенімді түрде бұзған кезде) ; нысана 160.50-161.00; StopLoss 158.20

Sell: 157.00 (158,00 деңгейін қайта тексергеннен кейінгі кері шегіну кезінде) ; нысана 155.50-155.00; StopLoss 157.70

Николас Мадуро биліктен шеттетілгеннен кейін Венесуэла он жылға созылған қаржылық дефолттан шығуға формалды мүмкіндік алды. Бұған дейін АҚШ санкциялары елді негізгі қарыз құралдарына, тіпті ең қарапайым облигацияларды шығаруға да қол жеткізуден іс жүзінде айырған болатын.

Енді ел қазіргі заман тарихындағы ең күрделі егемен қарызды қайта құрылымдау үдерістерінің біріне тап болып отыр, оның ауқымы мен күрделілігі 2012 жылғы Грекия дағдарысымен салыстырылады.

Үдеріс АҚШ-тың қазіргі кезде кредиторлармен кез келген келіссөздерді бұғаттап отырғанымен қиындай түсуде. Трамп кез келген уағдаластықтарға кедергі келтіріп, Венесуэланың мұнайын және өзге де табиғи әрі қаржылық ресурстарын пайдалануға АҚШ-қа абсолютті құқық беруді талап етеді, ал талқылауға тек америкалық компаниялар алдындағы қарыз мәселесін ғана қабылдайды. Қосымша белгісіздік факторы — уақытша президент Делси Родригес басқаратын өтпелі кезеңнің болашағының тым бұлыңғыр болуы.

Қарыз құрылымы: кімге және қанша

Ашық әрі айқын есептіліктің болмауы негізгі мәселе болып қала береді. Мадуро режимі жылдар бойы сенімді деректерді жарияламады, сондықтан қарыз бойынша бағалаулар шамамен ғана жасалады:

Жиынтық сыртқы қарыз $150 млрд және одан жоғары деңгейде бағаланады, бұл елдің күйреген экономикасының қазіргі көлемінен кемінде екі есе көп.

• 2017 жылғы дефолтқа дейін Бейжің Каракасқа ондаған миллиард доллар бөлді, негізінен China Development Bank (CDB) арқылы, қарызды мұнай жеткізілімдерімен өтеу шартымен. Соңғы транш 2018 жылы берілді. Өтелмеген несиелер ресми түрде $15 млрд деп бағаланады, алайда ашықтықтың жоқтығына байланысты нақты сома бірнеше есе жоғары болуы ықтимал.
• Үкімет пен мемлекеттік мұнай компаниясы PDVSA-ның облигациялық қарызы шамамен $60 млрд номиналды құрайды, ал төленбеген пайыздар көлемі $100 млрд-тан асады.
• Мадуро режимі экспроприациялаған активтер бойынша халықаралық арбитраждық талаптар (ConocoPhillips, ExxonMobil, алтын өндіруші компаниялар) шамамен $20 млрд деңгейінде бағаланады.

Кредиторлар белсенді түрде консолидацияланып, тәжірибелі келіссөз жүргізушілерді іздеуде. Fidelity, GMO, Morgan Stanley Investment Management және VR Capital сияқты ірі облигация ұстаушылардың мүдделерін білдіретін Венесуэла кредиторлары комитеті 2023 жылы АҚШ соттарында талап арыз беру мерзімін 2028 жылға дейін ұзартуға қол жеткізді. Алайда қазіргі саяси жағдайда (Трамп және оның командасы) бұрынғы барлық келісімдер іс жүзінде күшін жойды, ал жаңа келісімдер әзірге көрінбейді.

Кредиторлар қанша қайтара алады

Салыстырмалы түрде қолайлы сценарийдің өзінде Венесуэланың мемлекеттік қарызын ЖІӨ-нің кемінде 80%-ына дейін қысқарту үшін облигация иелері негізгі қарыздың кемінде 50%-ын есептен шығаруға келісуге мәжбүр болады. Бұл нұсқа Аргентина тәжірибесіне қарағанда жұмсағырақ көрінеді, онда қарыздың шамамен 30%-ын қайтару табыс деп саналған.

Төлемдердің түпкілікті көлемі экономиканың және мұнай секторының жағдайына байланысты болады. Саланы қалпына келтіру үшін Венесуэлаға бір баррель үшін $80 маңындағы әлемдік мұнай бағасы қажет, бұл өзін-өзі ақтау нүктесін қамтамасыз етеді. Қазіргі баға деңгейі Венесуэла үшін сындарлы түрде теріс — экспортты кім бақылайтынына және мұнайды кім сататынына қарамастан.

Төлемдердің түпкілікті көлемі экономиканың және мұнай секторының жағдайына байланысты болады. Саланы қалпына келтіру үшін Венесуэлаға бір баррель үшін $80 маңындағы әлемдік мұнай бағасы қажет, бұл өзін-өзі ақтау нүктесін қамтамасыз етеді. Қазіргі баға деңгейі Венесуэла үшін сындарлы түрде теріс — экспортты кім бақылайтынына және мұнайды кім сататынына қарамастан.

Кредиторлар облигациялар мен екіжақты қарыздарды кешенді қайта құрылымдауды күтуде, онда төлемдер мұнай өндірудің қалпына келуіне тікелей байланысты болады. Ірі мұнай компаниялары арбитраждық талаптарды кен орындарын игерудегі үлестік қатысуға айырбастауға дайын. Алайда мұндай кез келген келісімдер Трамп әкімшілігімен тікелей келіссөздерді талап етеді.

Өтелмеген пайыздар венесуэлалық облигациялардың номиналдық құнының 60–70%-ын және одан да көп бөлігін құрап отырғанын ескерсек, кейбір америкалық инвесторлар бір доллар қарызға 60 цент және одан жоғары деңгейде қаражатты қайтару сценарийін жоққа шығармайды. Дегенмен бұл тәсіл шамадан тыс оптимистік болып көрінеді және берік фундаменталды негізге ие емес.

Қазір бір нәрсе анық — Венесуэланы мұнай да, алтын өндірудің әлеуеті де құтқара алмайды.

Сондықтан ақылмен әрекет етіп, босқа тәуекелге бармаймыз.

Баршаңызға пайда тілеймін!