Мұнай серпілісті күтуде

XBR/USD

Негізгі аймақ: 76.50 - 80.00

Сатып алу: 81.50 (күшті оң іргелі факторлар аясында); мақсат 83.50-87.50; StopLoss 80.80

Сату: 75.00 (76.50 деңгейі сенімді түрде бұзылған жағдайда); мақсат 73.50-71.50; StopLoss 75.70

Мұнай нарығы төмендеуін жалғастыруда, себебі Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасының ішінара қалпына келуіне қарамастан геосаяси тәуекел сыйақысы азаюда. Инвесторлар АҚШ пен Иран арасындағы келіссөздерге қатысты бастапқы оптимизмнен біртіндеп бас тартып, ашылған дипломатиялық мүмкіндіктің әлемдегі ең маңызды энергетикалық бағыттардың бірінің ұзақ мерзімді тұрақтылығын қамтамасыз ете алатынына күмәндануда.

Таяу Шығыстағы қақтығыс әлдеқашан тек ұсыныс мәселесі болудан қалды. Оның салдары әлемдік сұранысқа әсер ете бастады, әсіресе көлік шығындарының өсуіне, өндірістік шығындардың артуына және шикізатты өңдеу құнының қымбаттауына ең сезімтал елдер мен аймақтарда.

Еске салайық:

Brent мұнайының фьючерстері бір баррель үшін $76.76 деңгейіне дейін 1,85%-ға төмендеді, ал америкалық WTI мұнайы 1,74%-ға арзандап, $72.74 болды. Төмендеу дүйсенбі күнгі шығындарды жалғастырды, ол кезде Вашингтонның Иранға санкциялардан 60 күндік босату беру туралы шешімінен кейін бағалар 3%-дан астам құлаған болатын. Ливандағы әскери әрекеттердің уақытша тоқтатылғаны туралы хабарламалар да қосымша қысым көрсетті.

Санкциялардың уақытша жұмсартылуы Тегеранға келіссөздер кезеңінде мұнай мен оған байланысты өнімдердің экспортын жалғастыруға мүмкіндік береді деп күтілуде. Бұл тараптар өткен аптада қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандумды толыққанды ұзақ мерзімді келісімге айналдыруға тырысып жатқан кезде Иранға қысқа мерзімді экономикалық тыныс береді.

Ормуз бұғазы жұмысының толық қалпына келуінен бөлек, тараптар халықаралық ядролық инспекциялар мен бұрын бұғатталған ирандық активтерге қол жеткізу мәселелерін талқылауды жалғастыруда.

Қазіргі уақытта нарық динамикасын анықтайтын факторлар:

• Ұсынысқа қатысты тәуекелдер нарықтың негізгі драйвері болып қалуда. Мониторинг деректеріне сәйкес, дүйсенбі күні Ормуз бұғазы арқылы жалпы көлемі шамамен 2 миллион баррель болатын екі мұнай танкері өтті. Нарық қатысушылары мұны логистиканың біртіндеп қалпына келуінің және дипломатиялық прогрестің белгісі ретінде қарастыруда.
• Тасымалдау көлемдерінің өсуі бағаларға қысым көрсетуді жалғастыруда. Сұраныс пен ұсыныстың болашақ теңгеріміне қатысты неғұрлым нақты сигналдар пайда болғанға дейін нарықта негізінен аюлы көңіл-күй сақталуы ықтимал.
• Қосымша фактор ретінде АҚШ-тағы мұнай қорлары қалып отыр. Алдын ала деректер АҚШ-тың Стратегиялық мұнай резерві 331,2 млн баррельге дейін төмендеп, 1983 жылдың маусымынан бергі ең төменгі деңгейге жеткенін көрсетеді. Бұл Вашингтонның ұсынысқа қатысты жаңа күйзелістерге жылдам әрекет ету мүмкіндігін айтарлықтай шектейді.
• Халықаралық энергетикалық агенттік (IEA) әлемдік сұраныс болжамын нашарлатты. Соңғы айлық есепте агенттік 2026 жылғы мұнайға әлемдік сұраныс өсімінің болжамын тәулігіне 1,1 млн баррельге дейін төмендетті, бұл алдыңғы бағалаудан 700 мың баррельге аз. Екінші тоқсанда жанармай бағасының жоғары болуы мен мұнай өнімдерінің тапшылығы аясында тұтыну тәулігіне 5 млн баррельге қысқарды.

Нақты ұсыныс тапшылығына қатысты толық ашықтықтың болмауы да жеке мәселе болып қалуда. Ормуз бұғазы жабық болған кезеңде мұнайдың бір бөлігі Оман жағалауы бойындағы бейресми бағыттар арқылы экспортталуын жалғастырды, сондықтан жеткізілмей қалған нақты көлемдер әлі күнге дейін пікірталас тақырыбы болып отыр.

Соған қарамастан, қазіргі уақытта бағаның одан әрі төмендеуін қолдайтын факторлар анағұрлым маңызды болып көрінеді.

• OPEC+ құрамына кірмейтін елдер өндірісті белсенді түрде арттыруда. Оңтүстік Америка, Канада және АҚШ жеткізілім тапшылығын өтеуге тырысып, өндірісті көбейтуде. АҚШ алғаш рет әлемдегі ең ірі мұнай экспорттаушысына айналды.
• Жинақталған мұнай көлемдері нарыққа қайта оралады. Қазіргі уақытта танкерлерде уақытша сақталып тұрған елеулі көлемдегі шикізат кеме қатынасы қалыпқа келгеннен кейін біртіндеп жаһандық жеткізу жүйесіне түседі.
• Иран өндірісті ұлғайта алады. Егер меморандумда көзделген санкцияларды жұмсарту толық жүзеге асырылса, Тегеран экспортты айтарлықтай кеңейту мүмкіндігіне ие болады.
• OPEC+ нарық үлесі үшін күреске көшуі мүмкін. Жеткізілімдер қалпына келе бастаған сайын альянс қатысушыларына әлемдік нарықтағы өз позицияларын сақтау үшін өндірісті ұлғайтуға тура келуі ықтимал.

Ормуз бұғазы жұмысының толық қалпына келуі жаңа форс-мажорлық жағдайлар болмаған жағдайда сұраныс пен ұсынысты біртіндеп теңестіре алады. Алайда нарық ұсыныс тапшылығынан артық ұсынысқа бірқалыпты өте қоюы екіталай.

Ал қорытынды қандай?

Нарықтағы скептицизм жоғалған жоқ. Трамп Иран қол жеткізілген келісімдерді орындамаған жағдайда қатаң шаралар қабылдауға дайын екенін ескертті. Өз кезегінде Тегеран өкілдері АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнстің Иран халықаралық ядролық инспекторларды елге қайта кіргізуге келісті деген мәлімдемесін жоққа шығарды.

Алдағы бірнеше айда мұнай нарығы өте тұрақсыз болып қалуы ықтимал. Коммерциялық қорлардың едәуір сарқылуы жағдайында инвесторлардың кез келген геосаяси оқиғаларға сезімталдығы өте жоғары деңгейде сақталуда.

Швейцариядағы Иран бойынша келісімдердің бұзылуынан бастап халықаралық саммиттердің қорытындысы бойынша жасалған қатаң мәлімдемелерге немесе Парсы шығанағындағы жаңа оқиғаларға дейінгі кез келген әскери немесе дипломатиялық тәуекел нарық көңіл-күйін лезде өзгертіп, тәуекел сыйақысына сұранысты қайтара алады.

Егер мұндай сценарийлер жүзеге асса, ағымдағы сауда диапазонының жоғарғы шекарасынан импульстік серпіліс Brent бағасын жылдам түрде бір баррель үшін $86–88 аймағына, ал WTI бағасын $81–83 деңгейіне дейін көтеруі мүмкін.

Сондықтан ақылмен әрекет етіп, артық тәуекелдерден аулақ болайық.

Баршаңызға мол пайда тілейміз!