Соғыс, мұнай және рекордтық табыс

XTI/USD

Негізгі аймақ: 76.50 - 81.50

Сатып алу: 83.50 (83.00 деңгейінен сенімді жоғары серпіліс кезінде); мақсат 87.50; StopLoss 82.80

Сату: 76.00 (күшті теріс іргелі факторлар аясында); мақсат 73.50-71.50; StopLoss 76.70

Ормуз бұғазы әлемдік энергетикалық нарық үшін негізгі тәуекел көзі болып қала береді. Алайда бұл дағдарыстың шынайы жеңімпаздары мұнай өндіруші компаниялар емес.

Иранның қатысуымен болған әскери қақтығыс, Ресейдің мұнай өнімдері экспортының қысқаруы және мұнай өңдеу зауыттарының бос қуаттарының шектеулі болуы crack spread-тің — саланың табыстылығының негізгі көрсеткішінің — күрт кеңеюіне алып келді. Бүгінде нақты тапшылық шикі мұнайда емес, мұнай өнімдерінде байқалып отыр.

Еске салайық.

2026 жылдың екінші тоқсанында мұнай өңдеу әлемдік энергетика нарығындағы ең табысты сегментке айналды. Өңдеу маржасының рекордтық деңгейі және дизель отынына, бензинге және авиациялық керосинге деген тұрақты сұраныс салаға соңғы жылдардағы ең үздік қаржылық нәтижелерді қамтамасыз етті.

Иран төңірегіндегі әскери қақтығыс нарықтағы тепе-теңдікті түбегейлі өзгертті. Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасына қойылған шектеулер бір мезгілде шикі мұнай бағасын көтеріп, мұнай өнімдерінің ұсынысын одан әрі қысқартты. Нәтижесінде дизель отынының, бензиннің және авиациялық керосиннің бағасы шикі мұнай құнынан әлдеқайда жылдам өсті.

Негізгі бенефициарлар америкалық мұнай өңдеушілер болды. АҚШ, Канада және Венесуэладан мұнай жеткізіліміне қолжетімділік оларға Ормуз бұғазына тәуелді болмауға мүмкіндік берді, сонымен қатар мұнай өнімдерін әлемдік рекордтық бағамен сатуға жол ашты.

2026 жылдың тамыз айының басындағы жағдай бойынша АҚШ-та дизель отыны мен авиациялық керосин бағасы Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасына шектеулер енгізілгенге дейінгі деңгейден шамамен 41%-ға жоғары болды. Жұмыс істеп тұрған мұнай өңдеу зауыттары іс жүзінде әлемдік нарықтағы баға шарттарын белгілеу мүмкіндігіне ие болды.

Дағдарыстың негізгі бенефициарлары:

• Valero Energy (NYSE: VLO)
• Marathon Petroleum (NYSE: MPC)
• Phillips 66 (NYSE: PSX)
• ExxonMobil (NYSE: XOM)
• Chevron (NYSE: CVX)
• HF Sinclair (NYSE: DINO)
• PBF Energy (NYSE: PBF)

Олардың ішінде ең тұрақты көрінетіндері — Valero Energy, Marathon Petroleum және Phillips 66. Ең ірі өңдеу қуаттарының, мықты баланстың және жоғары операциялық тиімділіктің арқасында бұл компаниялар мұнай бағасы біртіндеп төмендеген жағдайда да жоғары табыстылықты сақтай алады.

Жоғары кірістілікке ұмтылатын және тәуекелі жоғарырақ инвестицияларға дайын инвесторлар үшін HF Sinclair мен PBF Energy тартымды көрінеді. Олардың қаржылық нәтижелері өңдеу маржасының көлеміне әлдеқайда тәуелді: crack spread кеңейген кезде пайда нарыққа қарағанда жылдамырақ өседі, алайда маржа қалыпты деңгейге оралған жағдайда олардың акциялары айтарлықтай күшті қысымға ұшырауы мүмкін.

Қолдау көрсететін қосымша факторлардың бірі — стратегиялық қорлардың қалпына келтірілуі.

АҚШ Энергетикалық ақпарат басқармасының (EIA) мәліметі бойынша, әлемдік мұнай қорлары екінші тоқсанда тәулігіне 5,1 млн баррельге қысқарды және үшінші тоқсанда тағы тәулігіне 2,2 млн баррельге азаяды деп күтілуде. Осындай ауқымды қысқарудан кейін әлемдік нарықты ұзақ мерзімді қорларды қалпына келтіру кезеңі күтіп тұр. Бұл тек шикі мұнайға ғана емес, одан да маңыздысы — дизель отынына, бензинге және авиациялық керосинге деген тұрақты сұранысты білдіреді.

Сонымен қатар саяси тәуекелдер де күшейіп келеді. Президент Трамп рекордтық пайда үшін ірі мұнай компанияларын ашық сынға алып, бензин бағасын төмендетуді талап етті. Мұнай өңдеушілердің табысы артқан сайын, мемлекет тарапынан салаға қысымның күшею ықтималдығы да жоғарылайды.

Бұл нені білдіреді?

Жеткізілімдерге қойылған шектеулер сақталған жағдайда дәл мұнай өңдеуші компаниялар энергетикалық дағдарыстың негізгі бенефициарлары болып қала береді. Қазіргі таңда әлемдік энергетикадағы ең жоғары рентабельділік көрсеткіштері осы сегментте шоғырланған, сондықтан мұнай өнімдерінің тапшылығы сақталып тұрған кезде жетекші мұнай өңдеушілердің акциялары сектордағы ең тартымды инвестициялық құралдардың бірі болып саналады.

Соған қарамастан, инвесторлар қазіргі рекордтық маржа ұзақ уақыт сақталады деп күтпеуі керек. Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасының толық қалпына келуі, экспорттың қайта жандануы және әлемдік жеткізілімдердің қалыпқа келуі crack spread-тің тез тарылуына әкелуі мүмкін. Қосымша тәуекелдер қатарында саяси қысым, ықтимал экспорттық шектеулер, артық пайдаға салынатын салықтар, мұнай өңдеу зауыттарының жоспарлы жөндеуі, ауыр мұнай сұрыптарының қымбаттауы және әлемдік экономиканың баяулауы бар.

Соған қарамастан, алдағы екі-үш тоқсанға арналған базалық сценарий мұнай өңдеу саласы үшін қолайлы болып қала береді. Тіпті Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасы ішінара қалпына келгеннің өзінде әлемдік мұнай өнімдері тапшылығын тез арада жою мүмкін болмайды.

Сондықтан сауатты әрекет етіп, артық тәуекелдерден аулақ болайық.

Баршаңызға табысты сауда тілейміз!