IPO: Уолл-стрит үшін жаңа стресс-тест

EUR/JPY

Негізгі аймақ: 184.00 - 185.50

Сатып алу: 186.00; мақсат 187.50-188.00; StopLoss 185.30

Сату: 183.80 (185.50 деңгейі сенімді түрде бұзылған жағдайда); мақсат 182.50-182.00; StopLoss 184.50

Күзгі-жазғы IPO маусымы америкалық капитал нарығы үшін ең маңызды сынақтардың біріне айналуы мүмкін. SpaceX, OpenAI және Anthropic соңғы жылдардағы ең танымал үш инвестициялық тақырыпты — жасанды интеллектті, ғарыштық технологияларды және болашақ инфрақұрылымын — бір мезгілде жария нарыққа шығаруда.

Негізгі мәселе бұл компаниялардың сапасында емес, нарықтың қазіргі бағалауларды ақтай алатындығында және бір сектор ішіндегі капиталға деген осындай ауқымды сұранысты сіңіре алатындығында.

Еске салайық

Қосымша қызығушылық негізгі ойыншылар арасындағы қарым-қатынастар тарихынан туындайды. Маск 2015 жылы OpenAI негізін қалаушылардың бірі болды, бірақ 2018 жылы компания директорлар кеңесінен кетті. 2026 жылдың мамырында ол ChatGPT әзірлеушісіне қарсы сот дауын жеңіліп, OpenAI-дың биржаға шығуына кедергі болған факторлардың бірін жойды.

Anthropic негізін қалаушы Дарио Амодеи 2020 жылы OpenAI-дан кетіп, бір жылдан кейін өзінің компаниясын құрды. 1 маусымда Anthropic күтпеген жерден IPO құжаттарын тапсырды. OpenAI-дың да биржаға шығуы жақын болашақта күтілуде. Нарық екі орналастыру да күзде өтеді деп болжап отыр.

Қор нарығының тарихы көрсеткендей, бір инвестициялық толқын аясында кейінірек биржаға шығатын компаниялар көбінесе қолайсыз жағдайларға тап болады. Әдетте капиталдың негізгі ағыны жаңа сектордың алғашқы әрі ең мықты өкілдеріне бағытталады, ал кейінгі эмитенттер сұраныстың бір бөлігі сарқылған жағдайда инвесторлардың назарын аудару үшін күресуге мәжбүр болады.

SpaceX Nasdaq-тағы IPO маусымын осы жұмада, 12 маусымда ашады.

Компанияның күтілетін бағалануы $1,77 трлн-ға жетуі мүмкін, ал тартылатын қаражат көлемі кемінде $75 млрд болады. Егер андеррайтерлер қосымша орналастыру опционын пайдаланса, IPO көлемі $86 млрд-қа дейін ұлғаюы мүмкін.

Мәміленің бірнеше аспектісі ерекше назар аударуға тұрарлық.

• Компания акцияларды орналастыру бағасын алдын ала $135 деңгейінде бекітті. Іс жүзінде SpaceX нарықтық бағаны анықтаудың дәстүрлі рәсімінен бас тартып, сұранысқа деген сенімділігін көрсетті. Нарыққа берілген сигнал өте анық: шарттарды инвесторлар емес, эмитент белгілейді. Басқаша айтқанда — «не сатып алыңыздар, не өтіп кетіңіздер».
• Компанияның қаржылық нәтижелері әсерлі көрінеді. 2025 жылы табыс 33%-ға өсіп, $18,67 млрд-қа жетті.
• Starlink негізгі табыс көзі болып қала береді. Спутниктік интернет қызметі шамамен $11,4 млрд табыс әкеліп, $4,4 млрд операциялық пайда қамтамасыз етті.
• Ғарыштық сегмент те басым позициясын сақтап отыр. SpaceX орбитаға шығарылатын пайдалы жүктеме массасы бойынша әлемдік ұшыру нарығының 80%-дан астамын бақылайды. Джефф Безостың Blue Origin жобасының сәтсіздігі компанияның позициясын одан әрі нығайтты.

Алайда xAI интеграциясынан кейін SpaceX-тің инвестициялық профилі айтарлықтай өзгерді.

Бұрын нарық компанияны ең алдымен ғарыш индустриясының көшбасшысы ретінде қабылдайтын. Енді инвестициялық оқиғаның маңызды бөлігі жасанды интеллектпен байланысты.

Инвесторлардың негізгі алаңдаушылығы дәл осы жерде шоғырланған.

2025 жылы xAI $3,2 млрд табыс тапқанымен, $6,4 млрд шығын көрсетті. 2026 жылдың бірінші тоқсанында компания $818 млн табыс тауып, шығындарын тағы $2,5 млрд-қа арттырды.

Қазіргі шығын деңгейі айына шамамен $1 млрд құрайды, негізінен есептеу инфрақұрылымына салынған инвестициялар есебінен.

• Бұл шығындардың бір бөлігін өтеу үшін SpaceX өз есептеу қуаттарын монетизациялауды жоспарлап отыр. Қолданыстағы келісімдерге сәйкес, Anthropic 2029 жылдың мамырына дейін Теннесси штатындағы Colossus және Colossus II дата-орталықтарын пайдалану үшін ай сайын шамамен $1,25 млрд төлеуі тиіс. Әрине, Маск өз шешімін өзгертіп, бәсекелеспен жасалған келісімді бұзбаса.

Қорытынды қандай?

Бұл IPO-ның басты мәселесі (және тәуекелі!) бизнестің нақты бағалануында жатыр. Күтілетін капитализация $1,77 трлн және 2025 жылғы табыс $18,67 млрд болған жағдайда, P/S коэффициенті 93,7x деңгейіне жетеді. Салыстыру үшін: S&P 500 индексіне кіретін компаниялардың орташа көрсеткіші 3,38x, ал Tesla шамамен 16,73x мультипликаторымен саудалануда.

Сондықтан Масктың сыншылары қазіргі бағалауды шамадан тыс жоғары деп санап, SpaceX-тің әділ құнын $780 млрд-тан аспайды деп бағалайды.

Компанияның корпоративтік құрылымы да қатаң сынға ұшырауда.

Мысалы, даниялық AkademikerPension зейнетақы қоры SpaceX-ті өз қара тізіміне енгізіп, компанияның корпоративтік басқару моделін миноритарлық акционерлер үшін «аса қауіпті» деп атады. Инвесторларға бір акцияға бір дауыс беретін А класындағы акциялар ұсынылады. Ал Илон Маск әрқайсысы он дауыс беретін 5,5 млрд В класындағы акцияларға бақылауды сақтап қалады.

Нәтижесінде Маск дауыс беретін акциялардың шамамен 94%-ын және компаниядағы ықпалдың 85%-ын бақылайды. Басқаша айтқанда, жария инвесторлар капитал береді, бірақ стратегиялық шешімдерге іс жүзінде әсер ете алмайды.

Жасанды интеллект нарығы белгісіздіктің тағы бір маңызды көзі болып қала береді.

Бизнес әлі де ЖИ инфрақұрылымына салынатын ауқымды инвестициялардың ұзақ мерзімді қайтарымын объективті бағалай алмай отыр. Сонымен қатар DeepSeek секілді қытайлық әзірлемелерді қоса алғанда, қолжетімді баламалар тарапынан бәсекелестік күшейіп келеді.

Nvidia, Cohere, Reflection және Mistral сияқты компаниялар OpenAI мен Anthropic өнімдеріне балама шешімдерді белсенді дамытып жатқандықтан, қысым арта түсуде.

Өршіл идеялар жеке қаржыландыру кезеңдерінде жақсы жұмыс істейді, бірақ олар әрдайым жария нарықтың сынағына төтеп бере бермейді.

Сондықтан ақылмен әрекет етіп, қажетсіз тәуекелдерден аулақ болайық.

Баршаңызға профит!