Трамп мұнай алпауыттарына қарсы

SP500

Негізгі аймақ: 7,400 - 7,500

Сатып алу: 7,570 (7,550 деңгейі сенімді түрде бұзылған жағдайда); мақсат 7,700-7,750; StopLoss 7,520

Сату: 7,400 (7,500 деңгейі қайта тексерілгеннен кейінгі түзетуде); мақсат 7,250; StopLoss 7,450

Иран төңірегіндегі соғыс Трамп үшін ішкі саяси мәселеге айналды. Америкалық тұтынушылар қақтығыстың ең ауыр салдарына — қымбат бензинге тап болды. Енді президенттің басты нысанасы Тегеран емес, АҚШ-тың ең ірі мұнай корпорациялары болып отыр.

Америкалық автомобиль қауымдастығының (AAA) мәліметтері бойынша, АҚШ-та бензиннің орташа бағасы өткен жылмен салыстырғанда шамамен 24%-ға өсіп, бір галлон үшін 3,80 долларға жетті. Дизель отынының бағасы шамамен 30%-ға өсіп, бір галлон үшін 4,80 долларға дейін көтерілді. Ақ үй үшін бұл енді жай ғана кезекті экономикалық көрсеткіш емес, америкалық сайлаушылардың саяси көңіл-күйіне әсер етуі мүмкін факторға айналды.

Трамптың пікірінше, бензиннің әділ бағасы бір галлон үшін шамамен 2,25 доллар болуы тиіс. Алайда мұндай баға соңғы рет тек 2020 жылы, COVID-19 пандемиясы әлемдік экономиканы іс жүзінде тоқтатып, мұнайға деген сұраныстың күрт төмендеуіне әкелген кезде ғана байқалған болатын.

Президент мұнай компанияларын бағаны тым баяу төмендетіп жатыр және әскери қақтығысты аса жоғары пайда табу үшін пайдаланып отыр деп ашық айыптауда.

Еске салайық:

Мұнай саласы бұл айыптауларды үзілді-кесілді жоққа шығарады. Компаниялар жанармай бағасы тек шикі мұнайдың құнымен ғана анықталмайтынын атап өтуде. Соңғы бөлшек сауда бағасына тасымалдау шығындары, өңдеу, логистика, жанармайға қойылатын міндетті экологиялық талаптар, салықтар және коммерциялық қорлардың көлемі кіреді.

Сонымен қатар мұнайдың едәуір бөлігі алдын ала жоғары бағамен сатып алынады, сондықтан шикізат құнының төмендеуі жанармай құю станцияларындағы бағаларға тек бірнеше аптадан, ал кейде бірнеше айдан кейін ғана әсер етеді.

• Геосаяси дағдарыстар кезінде бензин бағасы дәстүрлі түрде шикі мұнай бағасына қарағанда жылдамырақ өседі. Нәтижесінде crack spread — мұнай өнімдерінің құны мен шикі мұнай құны арасындағы айырмашылық — күрт ұлғаяды.
• Маусым айының соңында АҚШ-та бензин бойынша crack spread бір баррель үшін 30 доллардан асты, ал бір ай бұрын бұл көрсеткіш небәрі 18–22 доллар аралығында болған.
• Valero Energy, Marathon Petroleum және Phillips 66 соңғы бірнеше тоқсандағы ең үздік қаржылық нәтижелерін жариялайды деп күтілуде. Сонымен қатар ExxonMobil және Chevron сияқты интеграцияланған энергетикалық алпауыттар жоғары табысты өндіруден де, мұнай өңдеудің рекордтық маржасынан да пайда көруді жалғастыруда. Сарапшылардың бағалауынша, екінші тоқсанда өңдеу бөлімшелерінің пайдасы 30–60%-ға артуы мүмкін.
• Қымбат бензин инфляцияның тікелей қозғаушы күшіне айналуда. Тасымалдау шығындары өсуде, әуе билеттері қымбаттауда, логистикалық шығындар артуда, азық-түлік бағасы көтерілуде, нәтижесінде тұтынушылық бағалардың бүкіл тізбегі қысымға ұшырауда. Федералдық резерв жүйесі үшін бұл жоғары инфляцияның сақталуына қатысты қосымша тәуекел болып табылады.
• Financial Times жүргізген сауалнамаларға сәйкес, америкалықтардың шамамен 58%-ы Иранға қарсы әскери науқанның экономикалық шығындарын ақтамады деп есептейді. Республикашылдар үшін бұл келесі сайлау циклі қарсаңында елеулі саяси сын-қатерге айналуда.

Әскери қақтығыс мұнай нарығына тағы да елеулі геосаяси сыйлықақыны қайтарды. Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасы біртіндеп қалпына келе бастағанына қарамастан, мұнай өңдеу компаниялары қауіпсіздік тәуекелдері сақталғанша жанармай бағасын жоғары деңгейде ұстап тұру мүмкіндігін сақтап отыр.

Бұл нені білдіреді?

Ақ үй мен ең ірі мұнай компаниялары арасындағы текетірес әлемдік мұнай нарығының құрылымы қаншалықты өзгергенін көрсетеді. Бүгінде бағалар дәстүрлі сұраныс пен ұсыныс теңгерімінен әлдеқайда көп факторлардың әсерімен қалыптасады.

Трамп әкімшілігінің қысымы мұнай өңдеу компаниялары акцияларының құбылмалылығын күшейтіп, бүкіл энергетикалық сектордағы көңіл-күйді уақытша нашарлатуы мүмкін. Алайда іргелі тұрғыдан алғанда, саланың табыстылығы өңдеудің жоғары маржасы мен мұнай өнімдеріне деген тұрақты сұраныстың арқасында әлі де қолдау тауып отыр.

Иран немесе Ормуз бұғазы төңірегіндегі кез келген жаңа шиеленіс Brent бағасын бір баррель үшін 80–85 доллар диапазонына жылдам қайта көтеруі мүмкін. Керісінше, егер дипломатиялық келісімдер күшінде қалса, мұнай бағасына түсетін қысым біртіндеп күшеюі ықтимал.

Сондықтан бүгінгі күні инвесторлар Brent пен WTI бағаларын ғана емес, сонымен қатар crack spread динамикасын, EIA-ның мұнай қорлары туралы деректерін, инфляциялық күтулерді және АҚШ әкімшілігінің мәлімдемелерін де мұқият бақылауы тиіс. Дәл осы факторлардың жиынтығы бүгінде мұнай компанияларының, АҚШ доллары бағамының, Федералдық резерв жүйесінің шешімдерінің және америкалық қор нарығының одан арғы бағытының перспективаларын қалыптастырады.

Сондықтан ақылмен әрекет етіп, артық тәуекелдерден аулақ болайық.

Баршаңызға мол пайда тілейміз!