Юань: жаңа шындық па, әлде жаһандық күйзеліс пе?

USD/JPY

Негізгі аймақ: 159.00 - 160.00

Сатып алу: 160.50 (160 деңгейінен жоғары сенімді бұзылу кезінде); мақсат 162.00-162.50; StopLoss 159.80

Сату: 158.50 (күшті теріс фундаменталды фон жағдайында); мақсат 157.00; StopLoss 159.20

Қазіргі уақытта юаньның АҚШ долларына шаққанда 5.0 деңгейіне дейін нығаю сценарийі негізгі сценарий болып саналмайды. Алайда оны толықтай жоққа шығаруға болмайды. Егер бұл жүзеге асса, салдары тек валюта нарығымен шектелмей, жаһандық саудаға, шикізат нарықтарына, халықаралық есеп айырысуларға және капитал ағындарына әсер етеді.

Бүгінде бір АҚШ долларына шамамен 6.7 юань сатып алуға болады. USD/CNY жұбының 5.0 деңгейіне дейін төмендеуі қытай валютасының 25%-дан астам нығаюын білдіреді. Әлемдегі екінші ірі экономика және халықаралық сауданың ең үлкен қатысушысы үшін мұндай қозғалыс сөзсіз жаһандық маңызы бар факторға айналар еді.

Ресми түрде юаньның әлемдік қаржы жүйесіндегі үлесі әлі де салыстырмалы түрде төмен: оның халықаралық саудадағы үлесі 3%-дан аз, ал Қытай әлі де дамушы экономикалар қатарына жатады. Алайда елдің әлемдік экономикадағы маңызы бұл көрсеткіштерден әлдеқайда жоғары.

Еске салайық:

Қытай әлемдік ЖІӨ-нің шамамен 20%-ын құрайды, әлемдегі ең ірі тауар экспорттаушысы және шикізаттың ең ірі сатып алушыларының бірі болып қала береді. Сондықтан юань бағамындағы кез келген елеулі өзгеріс Қытай экономикасының сатып алу қабілетіне, халықаралық сауда ағындарына және жаһандық капиталдың бөлінуіне автоматты түрде әсер етеді.

2025 жылы Қытай экспорты 26.99 трлн юаньға жетсе, импорт көлемі 18.48 трлн юань болды. Осылайша экспорт көлемі импорттан шамамен 50%-ға артық болды.

Мұндай құрылымы бар экономика үшін күшті ұлттық валюта аралас әсер береді. Бір жағынан, экспорттаушылар бәсекелестік артықшылықтарының бір бөлігін жоғалтады, себебі олардың өнімдері шетелдік сатып алушылар үшін қымбаттайды. Екінші жағынан, импорттаушылар шетелдік тауарлар мен шикізатты сатып алу шығындарының төмендеуінен ұтады.

Сонымен қатар Қытай моделінің бірнеше маңызды ерекшелігі бар.

• Қытай шикізатты импорттап, жоғары қосылған құны бар өнімдерді экспорттайды.
• Қытай импортының негізін шикізат, компоненттер және жабдықтар құрайды, ал экспорт көбіне дайын өнімдерге бағытталған.
• Импорттың арзандауы өндірістік шығындар мен инвестициялық шығыстарды төмендету арқылы өндірушілерге түсетін қысымды ішінара өтей алады.
• 2025 жылы Қытай шамамен $1.2 трлн көлемінде сауда профицитін тіркеді. Бұл теңгерімсіздік көптеген жылдар бойы Пекин, АҚШ және Еуропа арасындағы сауда шиеленісінің негізгі себептерінің бірі болып келеді. Күшті юань теориялық тұрғыдан бұл профицитті қысқартуы мүмкін, әсіресе валютаның нығаюы тұрақты болса.
• Қытай мұнай, темір кені, мыс және басқа да көптеген шикізат түрлерінің әлемдегі ең ірі импорттаушысы болып қала береді. Алайда юаньның нығаюы автоматты түрде сатып алу көлемінің артуын білдірмейді. Күшті валюта импорт шарттарын жақсартады, бірақ сұраныстың өсуіне кепілдік бермейді.
• Қытай тұтынушылары юаньның нығаюынан пайда көреді: импорттық тауарлар арзандайды, инфляциялық қысым төмендейді, ал импортталатын компоненттер мен шикізат құнының азаюы ішкі бағаның өсуін тежейді.
• Компаниялар инвестициялау үшін көбірек мүмкіндік алады: күшті юань корпоративтік мінез-құлықты өзгертуі мүмкін.
• Импорттық ресурстар құнының төмендеуі қор жинауды жеңілдетіп, өңдеу өнеркәсібіне инвестицияларды арттырады және қолайлы нарық жағдайында сатып алуларды кеңейтеді.
• Шетел валютасында міндеттемелері бар компаниялар қосымша артықшылыққа ие болады: сыртқы қарызды қызмет көрсету арзандайды.
• Арзан қытай импортына үйренген дамыған елдердің тұтынушылары кері әсерге тап болуы мүмкін. Юань нығайған сайын қытай тауарларының шетелдегі бағасы өседі. Нәтижесінде сатып алушылар бағаның өсуімен келісуге немесе балама жеткізушілер іздеуге мәжбүр болады.

Ал қорытынды қандай?

Бір доллар үшін 5 юань бағамы әлемдік қаржы дағдарысы немесе халықаралық валюта жүйесінің күйреуі деңгейіндегі оқиғаға айналуы екіталай.

Дегенмен, Қытай валютасының мұндай нығаюы жаһандық сауда мен халықаралық қаржы үшін елеулі стресс-тест болар еді. Бұл сценарий Қытай үшін бірнеше қолайлы фактор бір уақытта орын алған жағдайда ғана жүзеге асуы мүмкін экстремалды нұсқа болып қала береді.

Негізгі қорытынды басқа: Қытай экономикасының ауқымын ескерсек, күшті юаньның салдары тек валюта нарығымен шектелмейді. Өзгерістер сауда ағындарына, шикізат нарықтарына, корпоративтік баланстарға және халықаралық есеп айырысу құрылымына әсер етеді.

Егер мұндай сценарий бір күні жүзеге асса, оның салдары апталар немесе айлар ішінде емес, көптеген жылдар бойы біртіндеп дамиды. Сондықтан оған алдын ала бейімделуді бастаған жөн.

Сондықтан ақылмен әрекет етіп, қажетсіз тәуекелдерден аулақ боламыз.

Баршаңызға профит!